Thứ Tư, 11/03/2026 - 08:39

2 cuốn sách về công nghệ và trật tự thế giới giành Giải thưởng Sách Quốc gia

Tình Lê

Hai cuốn sách mang đến những phân tích chuyên sâu về các xu hướng lớn đang định hình thế giới đương đại từ cạnh tranh công nghệ giữa các cường quốc cho đến sự chuyển dịch của trật tự quốc tế trong thế kỷ XXI.

Tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII, hai cuốn sách do Nhà xuất bản Khoa học - Công nghệ - Truyền thông phát hành đã được trao Giải B, gồm Chiến trường bán dẫn: Cạnh tranh chiến lược và tự chủ đổi mới sáng tạo của Trung Quốc thế kỷ XXI và Thế giới đang thay đổi - Trật tự đa cực xuất hiện.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa bước sang giai đoạn mới, các vấn đề như công nghệ lõi, chuỗi cung ứng, an ninh kinh tế và cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia ngày càng trở thành chủ đề được quan tâm rộng rãi. Hai cuốn sách đạt giải năm nay tập trung vào những vấn đề cốt lõi đó, mang đến cho độc giả Việt Nam những góc nhìn nghiên cứu hệ thống và cập nhật.

Chiến trường bán dẫn: Cạnh tranh chiến lược và tự chủ đổi mới sáng tạo

Cuốn Chiến trường bán dẫn: Cạnh tranh chiến lược và tự chủ đổi mới sáng tạo của Trung Quốc thế kỷ XXI đi sâu phân tích ngành công nghiệp bán dẫn – lĩnh vực được coi là “trái tim” của nền kinh tế số và của nhiều ngành công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, thiết bị di động hay công nghiệp quốc phòng.

Thông qua hệ thống tư liệu phong phú, cuốn sách làm rõ chiến lược phát triển ngành bán dẫn của Trung Quốc trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng gay gắt giữa các cường quốc. Tác phẩm phân tích cách Trung Quốc thúc đẩy các chương trình tự chủ công nghệ, tăng cường đầu tư cho nghiên cứu - phát triển và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nhằm giảm phụ thuộc vào các nguồn cung công nghệ bên ngoài.

Không chỉ dừng lại ở phân tích chính sách công nghiệp, cuốn sách còn chỉ ra vai trò ngày càng quan trọng của ngành bán dẫn trong cấu trúc quyền lực toàn cầu. Khi công nghệ trở thành yếu tố then chốt trong cạnh tranh kinh tế và địa chính trị, việc kiểm soát các chuỗi giá trị công nghệ cao cũng đồng nghĩa với việc nắm giữ lợi thế chiến lược trong trật tự thế giới mới.

Qua những phân tích đó, cuốn sách giúp độc giả hiểu rõ hơn vì sao các quốc gia lớn ngày càng coi bán dẫn là lĩnh vực chiến lược, đồng thời gợi mở nhiều suy nghĩ về chính sách phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thế giới đang thay đổi - Trật tự đa cực xuất hiện

Nếu Chiến trường bán dẫn: Cạnh tranh chiến lược và tự chủ đổi mới sáng tạo của Trung Quốc thế kỷ XXI tập trung vào cạnh tranh công nghệ thì Thế giới đang thay đổi - Trật tự đa cực xuất hiện lại mở rộng góc nhìn sang bức tranh toàn cảnh của hệ thống quốc tế.

Cuốn sách phân tích quá trình biến đổi của trật tự thế giới từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay, đặc biệt là xu hướng chuyển dịch từ cấu trúc quyền lực đơn cực sang mô hình đa cực với sự nổi lên của nhiều trung tâm quyền lực mới.

Bằng cách tiếp cận liên ngành giữa chính trị học, kinh tế học và quan hệ quốc tế, tác phẩm làm rõ những yếu tố đang định hình trật tự toàn cầu hiện nay. Trong đó nổi bật là sự trỗi dậy của các nền kinh tế mới nổi, cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu cũng như tác động ngày càng sâu rộng của công nghệ đối với cán cân quyền lực quốc tế.

Bên cạnh việc phân tích các xu hướng lớn, cuốn sách cũng đặt ra nhiều câu hỏi đáng suy ngẫm về tương lai của hệ thống quốc tế: liệu trật tự đa cực có mang lại sự ổn định bền vững hay sẽ làm gia tăng cạnh tranh chiến lược; vai trò của các tổ chức quốc tế sẽ thay đổi như thế nào; và các quốc gia đang phát triển cần thích ứng ra sao trước những biến động của môi trường toàn cầu.

Nguồn: 2 cuốn sách về công nghệ và trật tự thế giới giành Giải thưởng Sách Quốc gia